“İkinci El Hayatlar”
İnsanların önemli bir kısmı hayatlarını orijinal hayatlar olarak değil, ikinci el hayatlar olarak yaşarlar.bu elden düşme hayatlar ile toplumsal hiyerarşik yapılanma içinde ve mikro, makro iktidarların etkisi altında olan hayatlarımız kendi orijinalliklerini yitirirler.
“Kendinizi başka birisinin düşüncelerine göre incelemeye çalışırsanız hep ikinci el bir insan olarak kalırsınız.” (Hayır Diyebilme Sanatı, Müthiş Psikoloji, Destek Yayınları, Ekim 2024, sayfa 87.)
Dolayısıyla okulda, işte, her yerde, evde -kendimizi orijinal sanmakla-, birlikte aslında ikinci el hayatlar yaşarız. Çünkü kendi tepemize hep başka kişi ve şeyleri koyarız, idollerimiz vardır.
“İnsanlara baktığımda uzun süre anlayamadığım oydu. Kendi benlikleri yok. Başkalarının içinde yaşıyorlar. Elden düşme yaşıyorlar.” (Ayn Rand: Hayatın Kaynağı, Çeviren: Belkıs Çorakçı Dişbudak, 3. Baskı: İstanbul, Mart 2003, sayfa 721.)
Başkalarının düşüncelerini savunuruz, kendimizi tanıdığımızı düşünürüz, aslında hep ifade edildiği gibi ne kendimizi, ne de başkalarını tanırız.
Hayran olduğumuz, tepemize koyduğumuz, tepemize çıkan insanlar vardır. Hep şu veya bu nedenle, dolayısıyla onların ağırlığı altında ezilerek ikinci el hayatlar yaşarız; sıradanızdır, ama yine belirttiğim gibi çok orijinal ve özgün olduğumuzu sanırız.
Bununla birlikte hiçbir düşünce üretmez, kendimizi geliştirmez ve yetiştirmeyiz. Çünkü bu kapasiteden yoksunuzdur. Ama yine de kendimizi çok özgün düşünceler ileri sürmüş bir insan gibi, neredeyse bir filozof gibi görürüz. Ortada ise çoğu zaman hiçbir şey yoktur ürettiğimiz.
Çoktan sararmış, sarıya dönmüş eski bir kitabın sayfaları gibi yıpranmışız, hayatın içinde kirlenmişiz. Ama ne yazık ki kendimizi hâlâ gıcır gıcır yeni ve tertemiz bir kitap sayfası sanıyoruz.
Küçük dünyalar
Bazı insanların dünyaları çok küçük; o kadar küçük ki orada hiçbir hayale, düşe yer yoktur. Kendilerine bir şey söylendiğinde işte, “Benim bunun için param veya zamanım yok.” Ya da başka türlü bahaneler üretiyorlar.
Hiç olmazsa düşle bir şeyi, hayal et; yapacağını söyle yapmasan da. Gitmek istediğin bir yere hiç gitmesen de, bir gün gidebileceğini söyle. Çoğu insan hayal etme, düş kurma yetisinden bile yoksun ne yazık ki.
Birçok insan kendi kurduğu küçücük bir hayatın içinde yaşıyor ve o hayatı dünyanın bütünü sanıyor belki. O hayatı yaşamaya razı ve bununla mutlu olduğunu sanıyor.
Aslında bütün hayatı nefes almaktan, itaat etmekten, üzerine yüklenmiş bazı sorumlulukları ve misyonları bir robot gibi yerine getirmekten ibaret. Bunun ötesinde ne bir düşü var, ne de bir isteği ve arzusu. Ailesi, parası, kariyeri belki var, bunun ötesinde bir şeyi yok.
İkinci el hayatlar ve küçük dünyalar, ne yazık ki küçük insanlar yaratıyor .
Erol Anar
1 Ekim 2025 tarihinde ‘erolanar.online’da yayınlanan yazımın bir bölümü. “Kitlelerin zihinlerindeki kafesler ve komplocu zihinler” başlıklı yazımın bir bölümü.
Görsel: Pixabay, Pexel.
Share this content:
Yorum gönder