Çöl Bir Felsefedir
Çöl, gerçek ve sanrının, hakikat ve halüsinasyonun birbirine karıştığı yerdir. Orada her şey sık sık yer değiştirir. Hiçbir şey artık kendisi değildir. Çöl bir felsefedir aynı zamanda. Her şeyden vazgeçmenin kıyısında ve ölüme yakın bir duraktır o. Ben çölleşmeyi en geniş anlamıyla alıyorum: Hem dünyada doğadaki çölleşme, hem entelektüel ve düşünsel çölleşme, hem bireysel ve toplumsal çölleşme, kurumsal çölleşme, hem de insan ilişkilerinin çölleşmesi v.s.
En kötüsü de insanın kendisinin her anlamda çölleşmesi olsa gerek.
“Herkes kendi önündeki çölü süpürmelidir,” diyor Nilgün Marmara. (Nilgün Marmara: Kırmızı Kahverengi Defter.)
Oysa bu coğrafyada çoğu insan evinin önündeki ve içindeki çölde sahte bir şekilde, gerçekte olmayan şeyleri kendisine bahşederek yaşamayı tercih ediyor.
Çöl insanı yutar
Kafka ise, “içerideki çöl”den söz ederdi.
Çöl insanı yutar, parça parça enerjisini tüketir. Onu bir bataklık gibi içine çeker. Çölde gece ise soğuk ve kasvetlidir. Sanrılarla, halüsinasyonlarla doludur çöl. Belki bu anlamda çöl bir simülasyona benzer.
Çölde artık gerçek ve sanrı, hakikat ve halüsinasyon birbirine karışmış ve birbirinin yerlerini almışlardır. Çöl bir felsefedir aynı zamanda. Her şeyden vazgeçmenin kıyısında ve ölüme yakın bir duraktır o.
Nietzsche ise o ünlü başyapıtı “Böyle Buyurdu Zerdüșt” adlı yapıtında sık sık çölden söz eder sık sık ve bir yerde şöyle der:
“Çöl büyüyor vay haline çöl gizleyenin.”
FrIedrIch NIetzsche:
“Böyle Buyurdu ZerdüŞt”
Çöl her anlamda büyüyor, hem içimizde, hem dış dünyada. Ve bu çölün ortasında susuz, gıdasız ve enerjisiz kalmış bir durumda insanlık. Bu yüzden kendisini buradan kurtaracak enerjiye sahip değil. Ya da o enerjisini gereksiz şeyler için harcıyor.
Ama Nietzsche’nin vurguladığı gibi çöl giderek büyüyecek büyüyecek ve sonuçta belki de insanlığı yutacak. Çünkü bu çölün büyümesi kaçınılmaz bir durum. Ve bir gün bu çöl içeriden taşacak, artık gizlenemeyecek.
Erol Anar
“Belki de Hayata Fazlayız Ya da Eksik” başlıklı yazımdan bir bölüm. 31 Ekim 2025 tarihinde erolanar.org’da yayınlandı. Daha sonra gözden geçirilerek geliştirildi.
*Nilgün Marmara: Kırmızı Kahverengi Defter, Yelos Yayıncılık, Temmuz 2000, sayfa 20.
** Friedrich Nietzsche: Böyle Buyurdu Zerdüşt, Bilgi Yayınevi, 1. Basım 1964, Çeviri: A. Turan Oflazoğulları, sayfa 328.
Üst görsel: ; Lucas Campoi, Pexel; alt görsel: Pixabay, Pexel.
Share this content:
Yorum gönder