İnsan Her Yerde Uçurum ile Bölünmüştür
“İnsan ruhu bir uçurumdur.” Fernando Pessoa “Anlamaktan Yoruldum” adlı kitabında böyle yazar. (Fernando Pessoa: Anlamaktan Yoruldum, sayfa 49.) İnsan ruhu her yerde uçurum ile bölünmüştür.
Evet belki öyledir, ama çoğu insanın bir ruhu olduğunu sanmıyorum. Ruhu olanlar, yalnızca onu arayanlar ve kendini tanımaya çalışanlardır. Bence bunlar birazcık ruha sahiptir. Ve diğerleri, yani toplumun çoğunluğunun bir ruhu olduğunu da düşünmüyorum.
Çünkü insanın bir ruhunun olması için onun içinde uçurumların olması gerekiyor. Yanılsamaları, çelişkileri, özgürlüğü onun içinde olmalıdır. Ve içine başka başka mevsimler gelmelidir. Kış gelmeli yeri geldiğinde, bahar gelmelidir. Sonra insanın içindeki ovalarda çiçekler açmalı ve yağmurlar yağmalıdır.
Fakat kendisiyle barışık olmayan insan hiçbir şeyle de uyum içinde değildir. O, fauna ve flora ile de barışık değildir. Ve o yalnızca itaat etmeyi, köle olmayı bilir.
Bunu metafizik anlamda değil, insanın bir içsel dünyası olması gerekliliği anlamında söylüyorum. İnsanın içsel dünyası, yani ruh o kadar sonsuzdur ki tıpkı evren gibi giderek genişler. Onu keşfetmeye çalıştığınızda hiçbir zaman sonuna ulaşamazsınız.
Böylece içinizdeki uçurumlar sizi engeller. İlerlemek için tek tek o uçurumları aşmanız, yol almanız gerekir. Ve bu da büyük bir çaba gerektirir. Sürülerden kopmayı, kendi olmayı, aramayı, sorgulamayı, anlamak istemeyi gerektirir.
Ama gün gelir ki bir bakarsınız ki ne bir şey bulmuşsunuz, ne de bir şey anlamışsınız.
Evet, anladıklarını ve her şeyi bildiklerini sananlar aslında sadece bir yanılsama içindedirler.
İkili ilişkilerimiz çoğu zaman uçurumlarla çevrilidir
“Aramızdaki buz kırılmıştı ve aklımın kapıldığı akıntı beni açık denizlere götürürken aramızdaki uçurum giderek genișliyordu.” (Daniel Keyes: Algernon’a Çiçekler, sayfa 133-134.)
Bazen böyle olur. En yakınımızdaki arkadaşımızla, dostumuzla, tanıdığımızla bir anda aramızdaki uçurum birdenbire açılır. Uçurumlar ve buz gibi bir soğukluk araya girer. Bu tamamen bizim kontrolümüz dışında bir şey de olabilir.
Ve açılan bu uçurumlar giderek genişleyebilir. Bu nedenle ikili ilişkiler devamlı olarak uçurumları aşmak anlamına gelir.
Bazen uçurumlar bir noktada genişlemiştir. Ve artık onları aşmayı düşünmezseniz. İşte o noktada zaten o ilişki bitmiştir.
Erol Anar
“Bazı insanlar hayata fazla gelir” başlıklı ve erolanar.org’da 1 Haziran 2025 tarihinde yayınlanan yazımdan bir bölüm. Yeniden gözden geçirildi.
* Fernando Pessoa: Anlamaktan Yoruldum, Aylak Adam Yayınları, 2016, Çev: Gözde Karalök, s.49.
** Daniel Keyes: Algernon’a Çiçekler, Mart 2015, Koridor Yayıncılık, Çeviri: Handan Ünlü Haktanır, sayfa 133-134.
Görsel: Tom Verdoot, Pexel.
Share this content:



Yorum gönder