Uzaklarda Esen Rüzgârlar
Uzaklar ve oralarda esen rüzgârlar vardır. Çok uzaklarda olmasına rağmen bazı insanlar o rüzgârları hisseder ve onların çağrısına kulak vererek onların peşinden uzaklara giderler.
“küçük ağacım
rüzgâra aşıktı
yersiz yurtsuz rüzgâra
hani rüzgârın evi?
hani rüzgârın evi?” * (Furûğ Ferruhzâd: Yeryüzü Âyetleri)
Furûğ Ferruhzâd İran şiirini etkilemiş ve kısa hayatı acıyla geçmiş, 33 yaşında hayatını kaybetmiş çok yönlü bir şairdir. Sinemayla da ilgilenmiştir. O da Tezer Özlü gibi acısını kitaplarına yansıtan yazar, şair ve sanatçılardan birisi.
Evliliğinde de mutsuz olup ayrılıyor. Çocuğunu göremiyor.
Bir varoluş acısı yaşıyor ve bu acı yaşadıkça geçmiyordu. Derin bir sanatçı yalnızlığı vardı. Devlet ve topluma eleştirel, hak ve özgürlükler bağlamında bir bakışa sahipti.
Oysa rüzgârın bir evi yoktur, onun işi o yana bir bu yana esmektir. Her yer onun evidir. Bir zaman dağların doruklarını ziyaret eder o, sonra açık denizlerde dalgalarla dans eder. Aynı anda birçok yerdedir. Sonra belki bir dalganın üstünde sörf yaparak boş bir sahile vurur. Kim bilir…
Bazı insanlar da işte içlerinde hiç durmayan bir rüzgârla yaşarlar. Onlar bulundukları yerde duramazlar; bir o yana, bir bu yana gitmek durumundadırlar. Artık içlerindeki rüzgâr ne yana doğru eserse o yana giderler.
Ben de ezelden içinde bir rüzgârla yaşayan insanlardanım. Hayatım boyunca içimde esen bir rüzgâr beni bir oraya bir buraya götürdü. Ve hâlâ bu rüzgârla uzakları arayan bir insanım. O rüzgârın varlığını düşündükçe her zaman içim ferahlıyor, mutlu ve huzurlu oluyorum. Ne mutlu içinde hiç bitmeyen bir rüzgâr tașıyanlara.
“gidiyorum … ama sormuyorum kendime
yol nerede? … menzil neresi? … amaç nedir?” ** (Furûğ Ferruhzâd, age, sayfa 38)
Aslında ne yol var, ne menzil, ne de amaç, hep denildiği gibidir. Başardığımızı sandığımız ya da anladığımızı düşündüğümüz her şey bir yanılsamadır. İşte Şair’in yukarıdaki alıntıda yazdığı gibi, belki de bunlar olmadan uzaklara yelken açmak, hareket etmek belki insanı bir parça özgürleştirir.
“Soğuk bir damla gözyaşı
Sıcak bir mezar gerek benim için uyumaya.
Camın arkasında kar yağıyor,
Camın arkasında kar yağıyor,
Bir el, yüreğimin sessizliğine
Hüzün tohumları ekiyor.” *** (Furûğ Ferruhzâd, age)
Sessiz ve törensiz bir kapanış
O yaşamaktan yorgundur. Artık sessiz ve törensiz bir kapanış ister.
Bence çoğu insan yaşadığının farkında bile değildir doğar nefes alır ve ölür o iki arada yaptıkları sadece içgüdüseldir. Hayattan bir şey anlamadan gelir ve giderler.
Oysa bazı sanatçı, yazar ve filozoflar hayatı ve varoluşlarını hep sorgular. Bunlar çok hassas insanlardır. Ve derindirler. Ama böyle bir yazar, sanatçı veya filozof yüzde 1’i bile değildir bu kategorilerin.
“ve bu dünya
öyle insanların adım sesleriyle doludur ki seni öpüyorken
kafalarında seni asacakları urganı örüyorlar.” **** (Furûğ Ferruhzâd: Seçme Şiirler, sayfa 72.)
O, hem bireylerden hem de toplumdan çok hayal kırıklığına uğramış ve acı çekmiş bir yazar, bir kadındi. Bu nedenle belki hayatı bir hayal kırıklığından ibaretti. Yaşadıklarının da belki etkisiyle, zaman zaman şiirlerinde insanların ikiyüzlülüğüne vurgu yapıyordu. Yüzüne gülerken seni aynı anda zihninde ve kalbinde öldüren insanlar. Belki sonsuza kadar yok olmanı dileyen insanlar. Her fırsatta birbirlerini kıskanan insanlar. Maskelerinin arkasından riyâkarlık akan insanlar.
Bazı insanlara hayat ağır gelir, onlar da hayata ağır gelirler, fazla gelirler.
Erol Anar
“Bazı insanlar hayata fazla gelir” başlıklı ve erolanar.org’da 1 Haziran 2025 tarihinde yayınlanan yazımdan bir bölüm. Yeniden gözden geçirildi.
* Furûğ Ferruhzâd: Yeryüzü Âyetleri, Can Yayınları, 1. Basım: Şubat 2008 İstanbul, Çev: Makbule Aras, sayfa 70.
** Furûğ Ferruhzâd, age, sayfa 38.
*** Furûğ Ferruhzâd, age.
**** Furûğ Ferruhzâd: Seçme Şiirler, sayfa 72.
Görsel: Cara Denison, Pexel.
Share this content:
Yorum gönder